ނުބައިކަންތައްތައް ފިލުވާލުމަށްޓަކައި- އަންހެނުން

"ދަގަނޑުކެނޑޭނީ ދަގަނޑުންނޭ" - "ދަގަނޑު ކިޔަމަން ކުރާނީ އަލިފާނުންނޭ" ބުނެއުޅެއެވެ. މިއުސޫލުން "މުޖްތަމަޢުގައި މިހާރުހުރި ބޮޑެތި ނުބައިކަންތައްތައް އެންމެފަސޭހައިން ފިލުވައިލެވޭނީ، އަންހެނުންގެ ތެރޭގައި ދޮވެސާފުކުރުމުގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮއްގެން" ކަމަށްވާތީ، އަންހެނުން ހޭލުންތެރި ކުރުމުގެ ސިލްސިލާ ޕްރޮގްރާމް އިފްތިތާޙުކޮށްފިއެވެ. ފޭރާމުގައި ޖެހިފައިހުންނަ "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" ލައްފިލުވާ ޖަހައިގެން ސާފުކުރަން، ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އަންހެނުން މާމޮޅުކަން، ތަޖްރިބާއިން އެނގޭނެންޏާއެވެ. މޮނިކާ ލުއިސްކީވެސް، އޭނާގެ ނިދާހެދުމުގައި ހުރި "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތަކެއް" ސަރިއަތަށް ހުށަހަޅާފައި ނޫނީ، ނުދޮވެ ބެހެއްޓިއެވެ.

އެއްޗެތިދޮންނަ ތަންތަން ހުޅުވައިގެން ދޮވެއިސްތިރިކުރި ޒަމާނުގައިވެސް އެތަންތާގައި އުޅެނީ ފިރިހެނުންނެވެ. އަންހެނުން އުޅެނީ ގޭތެރޭގައި، ދޮވެއިސްތިރި ކުރުމުގެ ބައިގައެވެ. އެއީ، ގޭތެރޭ (އެތެރިގެތެރޭ) ގެންގުޅޭ ފޭރާމުގައި "ބޮޑެތިނުބައިލައްތައް" މާގިނައިން ޖެހިފައި ހުންނާނެތީއެވެ. މިހާރުމިއުޅޭ އަންހެނުންނަށް އެއްޗެތި ދޮވުމުގެ ސީދާ ހޭލުންތެރިކަން ލިބިފައެއް ނުވާނެއެވެ. އެއީ މެޝިނުން ދޮންނާތީއެވެ. "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" އެންމެ ފަސޭހައިން ފިލުވައި ލެވޭނީ، ދެއަތްދެއަތާލައި އުނގުޅައިގެންކަމަށް ވުމާއެކު، ދެއަތްދެއަތާލައި އުނގުޅައި ދޮވެސާފުކުރުމުގެ ހޭލުންތެރިކަން މިހާރުމިއުޅޭ އަންހެނުންގެ ތެރޭގައި އިތުރުކުރާން ޖެހުނީއެވެ.

މުޖްތަމައުގައި، މެޝިނުން އެއްޗެތި ދޮންނަތާ ތިރީހަކަށް އަހަރުވަނީއެވެ. އެހެންވެ، ލައްފިލުވާ ޖެހިޔަސް "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" ފިލާގޮތްނުވެ، އިތުރަށް ހަރުދަނާވާގޮތް ވަނީއެވެ. އެލައްތައް ފިލުވާކަށް އެކަކުވެސް ނޫޅެއެވެ. ސާފުތާހިރުކަމާބެހޭ މަތީ މަޖިލީހެއް އޮތަސް، ބޮޑެތިނުބައި ލައްތައް ދުވަހުން ދުވަހަށް ވަނީ އިތުރެވެ. އެމީހުންގެ ބޮޑު ސޭޚު، މާކަންބޮޑުވެ ފޭރާންތައް ހަޑިވެއްޖިއްޔާ، މާތްކަލާނގެޔާ ވަކީލުކޮއްފައި އަޅައިނުލައި ހަނުހުންނަނީއެވެ. އެކަމަކު، ހަށިގަނޑު ވިއްކުމާއި، ތެޔޮދަމާތަންތަން ހިންގުމާއި، ޅައަންހެން ކުދީންނަށް، ބަންގާޅީންނާއި މުސްކުޅީން މައްލަވަކުރުން މާބޮޑަށް އިތުރުވެ ހަރުދަނާވީމާ، ހޭލުންތެރި ކުރާން ފަށައިވެސް ގަތީއެވެ.

ހަށިގަނޑު ވިއްކުމާއި، ތެޔޮދަމާތަންހިންގުމާއި، ޅައަންހެން ކުދިންނާ މައްލަވަ ކުރުމުގެ ސަބަބުން، ހެދުމުގައި އުނގުޅި ހަރުލާފައި ހުންނަ "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" އެންމެ ފަސޭހައިން ފިލުވައި ލެވޭނީ (ނުވަތަ އުނގުޅުން ކުޑަކުރެވޭނީ) އަންހެނުން ހޭލުންތެރި ކޮށްގެންކަމަށް ވެއެވެ. އަދި މިނޫނަސް، އެތެރިގޭތެރޭން އުނގުޅޭ "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" ވަގުތުން ވަގުތަށް ފިލުވައިލެވޭނީ، އަންހެނުން ހޭލުންތެރި ކޮށްގެނެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން، އެދުރު ދައިތަޔަކު، އަންހެންވެރީންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ނަސޭޙަތްދީފިއެވެ. ސިލްސިލާ ޕްރޮގްރާމް ފެށުމުގެ ގޮތުން ދެވުނު މިނަސޭހަތް ބިނާވެފައި އޮތީ، ދަރީން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" އެންމެ ފަސޭހައިން ފިލުވައިލެވޭނެގޮތް ބުނެދިނުމާ ގުޅޭ ގޮތުންނެވެ. މިޕްރޮގްރާމް، މަހަކު އެއްރޭ އޮވެއެވެ. އެކަމަކު އަންހެނުންނަށެވެ. ތަންކޮޅެއްފަހުން، ފިރިހެނުންނަށްވެސް "ބޮޑެތި ނުބައި ލައްތައް" ފިލުވާނެގޮތް ބުނެދޭނެކަމަށް ބޮޑު ސޭޚު ބުންޏެވެ.

މިކަންނިމުނު ތަނުން، ޒުވާން އަންހެންކުއްޖަކު ބުނިކަމަށް ވަނީ "ބޮޑެސޭޚު އެހުރީ، ސާފުތާހިރުކަމާބެހޭ މަތީ މަޖިލީހުގެ ވެރިކަންނަގައި ބަލަށް އެހެލައިފައެވެ."

Read more...

ސީދީންތައް ދެރަވުން

ޝާހީ ޚުދުމުޚުތާރު ރަސްކަން އޮންނަ ތަންތާގައި އޮންނަނީ ޢާއިލީ ވެރިކަމެވެ. ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާ އާއި، ކުވޭތާއި، ޤަޠަރާއި، ޖޯޑުން އާއި، މޮރޮކޯ ފަދަ ޤައުމުތަކުގައި ބައްޕައަށްފަހު ދޮށީ ދަރިއެވެ. ދެން، ދަރީންގެ މިރިމިންޏަށެވެ.

މިސާލަކަށް، ސަޢުދީ ޢަރަބިއްޔާ މިކިޔާ ޤައުމަކީ، ކުރީގެ ނަޖުދު ކަރަޔާއި ޙިޖާޒުކަރަޔާއި ހަޖުރުކަރަ އެއްކޮށް އެއްޤައުމަކަށް ހަދައި، ސުޢޫދީ ޢާއިލާއިން ވެރިކަންކުރާ ޤައުމެކެވެ. އާލުސުޢޫދުގެ ވެރިކަން ނަޖުދުކަރައިން ވެއްޓިގެން ދިއުމުން، އެޢާއިލާގެ މެމްބަރުން، އައްދިރުޢިއްޔާ ކިޔާ ކުޑަރަށެއްގައި އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ޤާއިމްކުރީ، މީލާދީ 18 ވަނަ ޤަރުނުގެ ފަހުކޮޅުގައެވެ. އޭގެފަހުން، ސުޢޫދީ ޢާއިލާގެ ޢަބްދުއްޢަޒީރު އާލުސުޢޫދުގެ ރަސްކަން 11 ޖެނުއަރީ 1926 ގައި، ޖިއްދާގައި އިޢުލާން ކުރެއްވިއެވެ. 1932މ. ވަނައަހަރު، މިހާރުމިއޮތް ކިންގްޑަމް އޮފް ސުޢޫދީ ޢަރަބިޔާ ވުޖޫދަށް އައެވެ. ފުރަތަމަ ރަސްކަލަކީ، ޢަބްދުލް ޢަޒީޒެވެ.

ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ 35 ބޭފުޅުން ބޮޑުވެ ދުނިޔޭގައި ތިއްބެވިއެވެ. ޢަބްދުލް ޢަޒީޒަށްފަހު ރަސްކަން ލިބިވަޑައިގަތީ ސުޢޫދުބުނު ޢަބްދުލް ޢަޒީޒަށެވެ. ދެން، ފައިޞަލްބުނު ޢަބްދުލް ޢަޒީޒަށެވެ. ދެން، ޚާލިދުބުނު ޢަބްދުލް ޢަޒީޒަށެވެ. އެއަށްފަހު ހުންނެވީ ފަހްދުބުނު ޢަބްދުލް ޢަޒީޒެވެ. މިހާރު ޢަބްދުﷲބުނު ޢަބްދުލް ޢަޒީޒެވެ. ބޮޑެތި ހުރިހާ ރަށެއްގެ ގަވަރުނަރުކަމާއި، ވަޒީރުކަން ކުރައްވަނީ، އަދި މުހިއްމު ސަފީރުކަން ކުރައްވަނީވެސް، ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ބޭފުޅުންނެވެ. ކުވެއިތުގައިވެސް މިގޮތެވެ. މިއީ، ޝާހީރަސްކަމުގެ އުސޫލެވެ. ވެރިކަން ވާރުތަވުމެވެ. މިހާރު މިރާއްޖޭގައި މިއޮތް، ސީދީންގެ ވެރިކަންވެސް މިގޮތަށް ގެންދާން ހިތުލައިގެން އުޅުނެވެ.

ހުރިހާ ބާރުގަދަ މުއައްސަސާތައް ދީފައިވަނީ، އާލުސީދީންނަށެވެ. ބޭބެއަށްފަހު ކޮއްކޮ، ވެރިކަންކުރާ އުސޫލުންނެވެ. ނަމަވެސް، ބޭބެޒުވާންކަންމަތީ ހުއްޓައި، ކޮއްކޮ މުސްކުޅިވެއްޖެއެވެ. ޖެހިގެންހުރި ކޮއްކޮ، މެޓާނުކާން ބޮޑާ ހާކާފައި އިސްތިޢުފާ ދީފިއެވެ. މިހެންވުމާއެކު، އަދި ސުޢޫދީ ޢަރަބިޔާގައި ވައްހާބީން، ޖަނގިޔާނުލައި ޖުއްބާލައިގެން ތިބޭހެން ދިވެހީން ނުތިބީތީ، އާލުސުޢޫސުން ދެރަނުވިއެއްކަމަކު، އާލުސީދީން ދެރަވާގޮތް ވެއްޖެއެވެ. މިހާރަކު، އައިސްކޯނެއްހެން ދިވެހިރާއްޖެއާއި ދިވެހި ޚަޒާނާ، ސީދީންނަކަށް ނުބޮވެއެވެ.

އިރެއްގައި، ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާއި، އެމްއެމްއޭ.އާއި، ޓްރޭޑްމިނިސްޓްރީއާއި، އެސްޓީއޯ.އާއި، ސްޓެލްކޯއާއި، މިފްކޯއާއި، އެމްއެސްއެލް.އާއި، އެއާރމޯލްޑިވްސް އާއި، އަލިފުށީބޯޓްޔާޑާއި، ފެންކުންފުންޏާއި، އެޓޯލްސް މިނިސްޓްރީއާއި، އޭޓީސީ. އާއި، ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް، ސީދީންގެ ހިތްހިތަކަށް އޮތަކަސް، މިއަދަކު އެހެނަކުން ނޫނެވެ. މިއަދު ސީދީންތައް އެތިބީ "ބަބުރުހުސްވެ ފަންތޮއްޓަށް ޖެހިފައެވެ." ދެން ތެޅެވޭނީ "ނަކަސްތަޅާ ގޮތަށެވެ." މިހާރު ދައުލަތުގެ ޚަޒާނާ ބަނޑުއަޅަން ނުލިބޭތީ، ދެކޮއްކޯ އިން، ދެޕާޓީ ހަދަން، މީހުނާ ހަވާލު ކޮއްފައި "މަލަކާ މުހައްމަދު އޮތްހެން" ގޭގައި އެތިބީ ރޯލަރޯލައެވެ.

Read more...

"ރާއްޖޭގެ ތިންވަނަ ބޮޑުތަދު"

ރާއްޖެއަށް ބޮޑުތަދުގެ ދެތަދު އަތުވެއްޖެއެވެ. ފުރަތަމަ ބޮޑުތަދަކީ، ޙާޖީޢީމާދުއްދީންގެ ރަސްކަމުގައި ކުތިމަތިވި ތަދެވެ. އެދުވަސްވަރު، މާލޭ ބޮޑުބާޒާރުގައި ބުންބާމީހުން ވިޔަފާރިކުރާން ތިއްބަސް، އިޤްތިޞާދީގޮތުން ރާއްޖެއޮތީ ވަރަށް ދައްކޮށެވެ. އެކަމެއް ފެށުނީ، ޙާޖީޢިމާދުއްދީންގެ ބޮޑުވަޒީރުކަމުން، އަތިރީގޭ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލޭގެފާނު ވަކިކުރައްވައި، ބޮޑުބަނޑޭރިކަމުން މުލީގޭ ދޮށީދީދީ ދުރުކުރައްވައި، ކަކާގޭ މުޙައްމަދު ރަންނަ ބަނޑޭރި ކިލެގެފާނަށް ބޮޑުވަޒީރުކަން، އެއްގަމުގޭ ތުއްތުއަލިދީދީއަށް ބޮޑުބަޑޭރިކަން ދެއްވި ހިސާބުންނެވެ. މިތަދު، ޝަމްސުއްދީން ރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި، ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ނިމި، ދުނިޔެ ހަމަޖެހެންދެން ރާއްޖެ އިޙްސާސް ކުރިއެވެ. ދެންއައީ އުއްސަކުރު ޒަމާނެވެ.

އުއްސަކުރު ޒަމާނުގައި، ބޯމަތިން ކާޅުނުއުދުހޭ ތިޔާގި ކަންމަތީގައި ދިވެހީންތިއްބާ، ޙަސަންނޫރައްދީން (2) ގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު، ދެވަނަބޮޑުހަނގުރާމަ ފެށުމުން ދެވަނަ ބޮޑުތަދު އައެވެ. މިތަދަށް ކިޔަނީ "ޙަސަންފަރީދު ތަދު" ގެ ނަމުންނެވެ. ޙަސަންފަރީދު އަވަހާރަވެ، މުޙައްމަދު އަމީންގެ ވެރިކަމުގައި، ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ނިމި، ދުނިޔެ ހަމަޖެހުމުންވެސް، ރާއްޖެ ހަމައަކަށް ނޭޅެއެވެ. މިދުވަސްވަރަށް "ޖުމްހޫރީ ތަދު" ކިޔައެވެ. މިތަދު ނިމުނީ، ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ އުވާލައި، އެންމެފަހުގެ ރަސްކަން ފެށުމުންނެވެ. ރާއްޖޭގައި ފާހަގަކުރެވެނީ މިދެތަދެވެ. ފުރަތަމަ ބޮޑުތަދާއި ދެވަނަ ބޮޑުތަދެވެ. އަސްލު ބޮޑުތަދަކީ، ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރުގެ ތަދެވެ.

މިދެތަދުގެ ދުވަސްވަރު، މުޅީންވެސް، ފަތްވިލާވެއްޔާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ތަކެތި ކައިބޮއި އުޅޭންޖެހުނެވެ. ފޭރާމާއި ޒީނަތްތެރިވުމުގެ ސާމާނާއި، ގެދޮރުހެދުމުގެ ބާވަތްތަކުން ދިވެހިން މަޙުރޫމު ވިއެވެ. މިހާރު މިދުވަސްވަރު "ރާއްޖޭގެ ތިންވަނަ ބޮޑުތަދު" އަންނަ ވާހަކަ ނޫސްވެރިން އެބަދައްކައެވެ. އެކަމަކު، އިޤްތިޞާދީގޮތުން އަދި އެހާބޮޑު ދަށުވަތަކަށް ދިޔަކަމަކަށް ބޭރުފުށަކުން ނުފެނެއެވެ.

މާލޭގައި ދިހަބުރިއަށް ގެއެއް ޢިމާރާތްކުރާތަން ނުފެންނަހިސާބަކަށް ނުދެވެއެވެ. ބަނދަރުމަތި ފުރެންދެން އޮންނަނީ ސިމެންތިއާއި ހިލައާއި، ދަގަނޑާއި، ލަކުޑިއާއި ހިލަވެއްޔެވެ. ކޮންމެމީހަކުގެ އަތުގައި މޯބައިލް ފޯނެކެވެ. ޕްރައިވެޓް ކާރާއި ސައިކަލާހެދި އެކަނިވެސް ހިނގާބިނގާވެ އުޅެވޭ ވަރެއްނޫނެވެ. ލަގްޒަރީ ފިހާރަތަކާއި ޓެކްސްޓައިލް ޝޮޕިންގ ސެންޓަރުތައް ދުވަހުންދުވަހަށް ވަނީ އިތުރެވެ. މިހާރުވެސް ފަސްދޮޅަހަކަށް ރިސޯޓް އެބަހަދައެވެ. ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ އަތްދަށުގައި ދަބަހެކެވެ. ކޮންމެމީހަކަށް ޑިސްއެންޓަނާއަކާއި ކޮންޕިއުޓަރެކެވެ. ސަތޭކަފޫޓްގެ ފައިބަރު ދޯންޏަކަށް ނޫނީ މަސްވެރިޔަކު ނާރައެވެ. ހުރިހާ ފުލައިޓެއް އަބަދުވެސް އޮންނަނީ ބިޒީ ވެފައެވެ. ދުވާލަކު ނޫހެއް އިތުރުވެއެވެ. ހޮޓަލެއްހުރިއްޔާ ފުރިބާރުވެފައެވެ. ދެންކޮން "ބޮޑުތަދެއް" އަންނަ ވާހަކައެއް ހެއްޔެވެ. ސިޔާސީޕާޓީ ގިނަވެގެން ތިޔާގިވަންޏާ މިތަނަށްވުރެ ތިޔާގި ތަނެއް ނޯންނާނެއެވެ.

Read more...

ސަމުގާ ގައި 32 ދަނޑި ހުރޭ

ސަމުގާއަކީ ކަނޑުދަތުރުކުރާ މީހުން މިޞްރާބު ބަލާއެއްޗެވެ. ދަނޑިއަކީ މިޞްރާބެކެވެ. ސަމުގާ މަސައްކަތް ކުރަނީ ދަގަތްފާނުގެ ބާރުގައެވެ. އަސްލުފަށަނީ އުތުރުންނެވެ. އުތުރަކީ ގަހާއެވެ. ދެކުނަކީ ކާލިއެވެ. އިރު މައްޗަކީ އަރާމުރިނގެވެ. ހުޅަގަކީ އޮއްސޭ މުރިނގެވެ. ސަމުގާގެ ގަހާއިން ކާއްޔަށް ދަމައިލެވޭ ޚިޔާލީ ރޮނގެއްގެ އިރުމަައްޗަކީ "އީރާނު" ފަޅިއެވެ. ހުޅަގަކީ "އަސްތަމާނު" ފަޅިއެވެ. މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ސަމުގާ ބަހާފައިވަނީ ހަތަރުބަޔަށެވެ. އެއީ އިރުއުތުރު، އިރުދެކުނު، ހުޅަގުދެކުނު، އަދި ހުޅަގުއުތުރެވެ. މިއިންކޮންމެ ދޭތެރެއެއްގައި 8 ދަނޑި ހުރެއެވެ. މައިގަނޑު ހަތަރުބަޔަކީ ނުވަތަ ގަހާ ކާލި ދެމުރިނގު އެއީ ކާރޑިނަލް ޕޮއިންޓްސްއެވެ. ކޮންމެބައެއްގައިވާ 8 ދަނޑިއަކީ އިންޓަރ މީޑިއަޓް ޕޮއިންޓްސްއެވެ.

މިޕޮއިންޓް ތަކަކީ ނުވަތަ ދަނޑިތަކަކީ، ވައިޖެހޭ މިޞްރާބުތަކެވެ. ގްރީސްގެ ހޯމަރ، ކާރޑިނަލް ޕޮއިންޓްތަކަށް ނުވަތަ ހަތަރުދަނޑި (ގަހާ، ކާލި، ދެމުރިނގު) ފާހަގަކޮށް ހަތަރުވަޔަށް ނަންދިނެވެ. އެރިސްޓޮޓަލް 12 މިޞްރާބު ފާހަގަކޮށް ބާރަދަނޑިއަށް ނުވަތަ ވަޔަށް ނަންދިނެވެ. ބީސީ 200 ގެ ކުރިން އިރަޓޮސްތީންސް 8 ދަނޑިއަށް މިމިޞްރާބުތައް މަދުކޮށް ނަންދިނެވެ. އެއިރުން ކާރޑިނަލް ޕޮއިންޓުތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ބައެއްގެ މެދުތެރޭ ދަނޑިއެއް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ބީސީ 100 އަހަރުކުރިން، އެތަންސްގައި ހެދި ޓަވަރ އޮފް ވިންޑްސްގައި ވަނީ 8 ދަނޑިއެވެ. ގަދީމީ ގްރީސްގައި މިޞްރާބުތައް ފާހަގަކުރީ، އެކި ދިމަދިމާއިން ޖެހޭ ވަޔަށް ނަންދީގެންނެވެ. މިޞްރާބު ބެލުމުގައި އިންސާނުން ފުރަތަމަ ބެލީ ވަޔެވެ. މިހާރު މިިހިރަ ސަމުގާ އުފައްދައި، 32 މިޞްރާބު (32 ދަނޑި) ފާހަގަކުރީ ޔޫނާނީ ޙަޟާރަތުގައި ޔޫނާނީންނެވެ.

ދިވެހީން މިދަނޑިތަކަށް ކިޔައި އުޅޭ ނަންްތަކަކީ، ރާއްޖެއަށް ސަމުގާ އައިޒަމާނުއްސުރެ ކިޔާނަންތަކެކެވެ. އަނަންތައް، އީރާނު ފަޅިއާއި އަސްތަމާނު ފަޅީގައިވެސް ހަމައެއްގޮތެވެ. އުތުރަކީ ގަހާއެވެ. ދެން (ވައްބުރެއްގެ) އިރު މައްޗަށް ބަލާާށެވެ. ފަރުގަދި، ނާސި، ނާގާ ތިންދަނޑި ހުރެއެވެ. ދެން ހުންނަނީ ކާރޑިނަލް ޕޮއިންޓްގެ މެދެވެ. އެއީ އައްޔޫގުއެވެ. ދެން ގާސިލް، ސިމާގު، ތުރިއްޔާނު ތިންދަނޑިހުރެއެވެ. ދެން ހުންނާނީ އަރާމުރިނގުއެވެ. އަރާމުރިނގާ ނުލައި 8 ދަނޑި މިހާރު ހިނގެއްޖެއެވެ. ދެން އަރާމުރިނގުން ފަށައިގެން އިރުދެކުނަށް އަންނާށެވެ. ޖައުޒާ، ތީރު، އަގްރަބު، ތިންދަނޑިހުރެއެވެ. ދެންހުންނަނީ މެދުދަނޑިއެވެ. އެއީ ގަލްބުއެވެ. އޭގެ ދެކުނަށް، ހިމާރިޔަން، ސިއްލި، ސިއްލަވާރި ތިންދަނޑިހުރެއެވެ. އަރާމުރިނގާއެކު މިވީ 8 ދަނޑިއެވެ. ގަހާއިން ފަށައިގެން މިވީ 16 ދަނޑިއެވެ. ދެންހުންނާނީ ދެކުނު ކާއްޔެވެ. އެއީ، ސުހައިލުއެވެ. އަސްތަމާނުފަޅީގެ ހުޅަނގުދެކުނު ނިންމާނީ ސުހައިލަށެވެ.

އަސްތަމާނުފަޅި ބަލާއިރު، ފަށާނީ ގަހާޔާ ޖެހިގެން ހުޅަނގަށް ހުންނަ ދަނޑިންނެވެ. އެއީ، ފަރުގަދިއެވެ. ދެފަޅީގައިވެސް އެންނަން ކިޔާ ދަނޑިތަކެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ނިސްބަތުގައި ގިބުލަ ވާޤިޢުވަނީ، ގާސިލް އަސްތަމާނަށެވެ. ކަރުދާސް ގަނޑެއްގައި ހަތަރެސްކަން ގޮޅިއެއް އަޅާށެވެ. އޭގެ ކޮންމެ ބިތެއްގެ މެދުން އެއްކުރާ ފާހަގައެއް ހެން ރޮނގު އަޅާށެވެ. އަދި ކަނުން ކަނަށް ގުނަކުރާ ފާހަގައެއްހެން ރޮނގުއަޅާށެވެ. ދެން އެއްބިތުގެ މެދުރޮގަކީ ގަހާ ކަމަށް ބަލާށެވެ. ކޮންމެ ދެރޮނގެއްގެ ދޭތެރޭ ހަތަރުބަޔަށް ބައިކޮށް ތިންރޮނގު އަޅާށެވެ. ދެން މިގޮޅި ވައްބުރަކަށް ހަދާށެވެ. އެހެރީ ސަމުގާއެވެ. ވަކިޕޮއިންޓެއްގެ މަތީގައި ހުރެފައި، އެއްދަނޑިއަކަށް ދުއްވާނަމަ، އާދެވޭނީ ފުރި ޕޮއިންޓަށެވެ.

Read more...

އިންފްލޭޝަންގެ ނައިބުކަމުން ކްކިންއޮއިލް ވަކިކޮށްފި

އިންފްލޭޝަނާ ދެކޮޅަށް ހަމަފާޅުގައި މިދުވަސްވަރަކަށް އައިސް މީސްމީހުން އުޅޭލެއް ވަރަށް ގިނައޭ. މިގޮތަށް ހަމަ، ވަންހަނާ ކަމެއްނެތި އިންފްލޭޝަނާ ތޮޅޭ ފަރާތްތައް، ސީޕީއައި އެވެކިޔާ ބާކޮޅަކުން ބަލަމުންވެސް ގެންދެޔޭ. މިގޮތަށް ބަލާމީހުން ބަލަބަލާފައި ބުނެތޭ، ބަޖެޓް ވަޅުގިފިލީ ފުޅަފުގައި ފަންޖަހައި މަތަރަސްދަމާފައި ހުންނަ ދޭސީކަމުން، ނިވައިކަމުގެ ސިޔާސަތު ފޭލިވީމާ ވާގޮތެކޭ މިއީ. މިހެން މިގޮތަށް މިކަން ހިނގާތާ ފަސްއަހަރޭ. އެކަމަކު މަހުންމަހަށް އިންފްލޭޝަން އަންނަނީ އުސްވަމުން ބޮޑުވަމުންނޭ. އަހަރުމެން ހަމަ ރޯމާ ދުވާލު ބަލާފައޭ މިބުނަނީ.

މިކަމެއް މިގޮތަށް ހިނގަމުން އަންނަނިކޮށް، ކުއްލިއަކަށް ޚަބަރު ލިބިއްޖެޔޭ، އިންފްލޭޝަންގެ ނައިބުކަމުން ކުކިންގއޮއިލް ވަކިކުރިކަމަށް. ކުކިންއޮއިލް ބުނެޔޭ އަހަންނަށް ފޮނުވި ސިޓީގައި އޮތީ އެންމެ ދެފޮޅުވަތޭ، އޭގައި އޮތޭ "އިނބަ ދަންނަހަރޭ، ދުވަހަކުވެސް ތެލާ ފެނާ އެއްވުމެއްނެތޭ، ކިތަންމެ ވަރަކަށް ކެއްކިޔަސް، ތިޔަހެން ކެއްކިވަރަކަށް ހިނދޭނީ ފެން އެކަންޏޭ ހީނުކުރަހަރޭ، ތެޔޮވެސް ހިނދޭނެޔޭ، ތެލުގެ ގުރޫޕުގައި ކިތަންމެ ގިނަބާވަތް ހުއްޓަސް، ބޮޑުމަހުތެލާއި ގިތެލާއި ގަރުމަށި ތެޔޮ ހުއްޓަސް މަށަށްހެވޭ، މިއީ ތިހެން ޖެހިތެލެއް ނޫނޭ، އިންފްލޭޝަންގެ ނައިބުކަމުން ކުކިން އޮއިލް ވަކިކުރައްވައިފިޔޭ"

މިކަމާގުޅިގެން ނޫސްވެރިން ކިޔަަތޭ، ޖުމްހޫރީ މޭވާ ތެއްލާން ވެގެން ޓުރާންސްޕޯޓް ކުކިންއޮއިލް އަޅާން ފެށިތާ ތިންދުވަހޭ، ތިންދުވަސް ވާއިރަށް އިންފްލޭޝަންގެ ނައިބުކަމުން އެގޮލާ އެވަކިކުރީއޭ، މިހިރީ އާދައިގެ ކަމެއްވާ ނޫނޭ، މިޔާއެކު، އިންފްލޭޝަނުގެ ދެފިޔަވަހިން ބާރަށް ބުނެތޭ، އަދިވެސް އިތުރު ބާވަތްތައް ކަނޑާނަމޭ، ތިޔަހެން ފާޑުފާޑުކުރި ސިޓީއުރަޔާއި ފައިބޯޅަވެސް ކަނޑައިލައިފީމޭ، ބަންޑާރަ ފިހާރާގައި އުޅުނު އުއްބައްތިއެއްވެސް ކަނޑައިފީމޭ، މިހެންމިހަދަނީ ރައްޔިތުންގެ ލާބަޔަށޭ، މިހެންނުހަދައި ހުރެގެން، މަގޭ ފޮށާނުބޭލުނަސް، އިނބަމެންގެ ރިޒުގެ ދަތިވެ އާއިލާތައް ރޫޅިދާނެތޭ. އިނބަމެންނަށް އެނގޭހޭ، މިއަށްވުރެ ސާފުތާހިރު މިއަށްވުރެ ވައިސާފު، މިއަށްވުރެ އަރާމު، މިއަށްވުރެ މުއްސަނދި އެއްތަނެއްވެސް ދުނިޔޭގައި ނެތްކަން. ދެން މިވަރާ ގާތްކޮއްލެވޭނެ ތަނެއްވެސް އޮތީ އޮޅުދޫކަރަޔޭ، މިތަނުގައި ނެތްކަމެއް އެތަނުގައި އެބައޮތޭ އެއީ، ވަކިވެގަތުމަށް އުޅޭ ބަގަ ބޮންގޮއްވުމޭ، މިސުވަރުގޭގައި އެކަހަލަ ކަމެއް އޮންނާނެހޭ، ނޯންނާނެޔޭ.

އެހެންވެގެނޭ، އިންފްލޭޝަނާ ދެކޮޅަށްތެޅޭ މީހުން ކަނޑާންމިޖެހެނީ، ދެން ތިޔަހެން އުޅެންޏާ ތެޔޮއަޅައިގެން ކާބޯތަކެތި ތެއްލުން މަނާކުރާ ގާނޫނު ފާސްކޮށްފާނަމޭ، އަދިވެސް ބޮޑު ކޯރަމް އޮންނާނީ އިންފްލޭޝަންގެ ގިފިލީގައްޔޭ.

Read more...

ވިޔަފާރި

ދިވެހިބަހުން ވިޔަފާރީގެ މާނައަކީ "ވިއްކުން" މިއެވެ. ޝަރީޢަތުގައި ވިޔަފާރީގެ މާނައަކީ "ޝަރްޢީ ހުއްދަޔާއެކު، އަގެއްހުރި އެއްޗެއް، ބަދަލުގައި އަގެއް އަތުލާފައި، އަބަދަށް މިލްކުކޮށް ދިނުން" މިއެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރ 6/91 "މުދާވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު" ގައި، ވިޔަފާރީގެ (މުދާވިއްކުމުގެ) މާނައަކީ "އެމުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަން، ވަކި އަގަކަށް، ވިއްކާމީހާގެ ކިބައިން ގަންނަ މީހާއަށް ބަދަލުކުރުމަށް، ވިއްކާމީހާއާއި ގަންނަމީހާއާ ދެމެދުގައިވާ އެއްބަސްވުމެވެ."

ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުން "މުދަލުގެ ތެރޭގައި، ފައިސާނޫން ހުރިހާ، އުފުލޭ ތަކެތި ހިމެނޭނެއެވެ." ވިއްކާމީހާއަކީ "ވިއްކާ ނުވަތަ ވިއްކަން އެއްބަސްވާ މީހާއެވެ." ގަންނަމީހާ އަކީ "ގަންނަ ނުވަތަ ގަންނަން އެއްބަސްވާ މީހާއެވެ." ޝަރަޢީ އުޞޫލުން ބަލާއިރު، ޞައްޙަ ވިއްކުމަކީ "ވިޔަފާރިކުރާ ދެފަރާތަށް ފެނި އެނގިފައިވާ އެއްޗެއް ވިއްކުމެވެ." "ވިޔަފާރިކުރާ ދެފަރާތަށް ފެނި އެނގިފައިނުވާ އެއްޗެއް ވިއްކުން" ޞައްޙައެއް ނޫނެވެ. "އޮޅުން ފިލާވަރަށް، މުދަލުގެ ސިފައާއި ބާވަތް ބަޔާންކޮށް، ފަހުން ލިބޭގޮތަށް ކުރާވިޔަފާރި އަކީ، ސަލަމު ވިޔަފާރިއެވެ."

ޝަރީޢަތުގައި ވިޔަފާރީގެ ޝަރުޠަކީ، ވިއްކާމީހާއާއި ގަންނަމީހާ މާލީގޮތުން ތަޞައްރަފު ފުދިގެންވުމާއި މަޖްބޫރު ކަމެއްނެތުމެވެ. ވިއްކޭ އެއްޗަކީ އަގެއްހުރި (ފަހުންނަމަވެސް މަންފާއެއް ލިބޭނެ) އެއްޗަކަށްވުމާއި، ވިއްކާމީހާގެ މިލްކެއްކަމުގައިވުމާއި، ގަންނަމީހާއަށް ލިބިގަތުން އެކަށީގެންވާ އެއްޗަކަށްވުމެވެ. އަދި ދިނުމާއި ހިފުމުގައި މާނަ އެއްގޮތްވުމެވެ.

ވިއްކާމީހާއަށް މުދާ ވިއްކުމުގެ ޤާނޫނީ ޙައްޤު ލިބިފައިވާން ޖެހޭނެއެވެ. ވަގަށްނެގި މުދަލަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ. ބޮލުއަޅުވައި ނުވަތަ ދަމައިގަނެ ހެދުން އޮވެގެން ނުވާނެއެވެ، އަގެއްހުރި އެއްޗެއް ނޫނީ ނުވިއްކޭނެއެވެ. އެންމެ ބިންބިފުކަކުން، ހަނޑޫފުކަކުން ވިޔަފާރިއެއް ނުހިންގޭނެއެވެ. ދޮންނުވާ ކެޔޮވަކެއް ގަތަސް ފަހުން ދޮންވެ، ބޭނުން ކުރެވޭ އެއްޗަކަށް ވާނަމަ ޞައްޙަވާނެއެވެ. ދުވެފައިދާ ކުކުޅެއް (ނާލާފުށީ ފަގީރަށް ގެރިދިން މިސާލަށް) ނުވިއްކޭނެއެވެ. އަތުންއަތަށް ވިޔަފާރީގެ ޙައްޤު ބަދަލު ކުރެވެންވާނެއެވެ. ދީފީމޭ ވިއްކައިފީމޭ އަދި ލިބިއްޖެޔޭ ބަލައިގެންފީމޭ ބުނާ ދެފަރާތުގެ ބަސް މުޠުލަޤުވާންވާނެއެވެ.

ވިއްކާމީހާގެ މިލްކަކަށްވުމޭ އޮތްބަހުގެ މާނައަކީ، މެނޭޖަރުގެ މިލްކުމުދަލަކަށްވުމެއް ނޫނެވެ. މުދަލުގެ ރަޖިސްޓްރީ ވެރިފަރާތަކީ ކޮންމެ ފަރާތެއް ކަމަށްވިޔަސް (ޤިރާޟުގެ ވިޔަފާރި އެއް ކަމަށް ވިޔަސް) މެނޭޖަރު އެމުދާވިއްކާހިނދު، އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ އިޚްތިޔާރާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތީން، ޙައްޤުވެރި ފަރާތަކަށްވަނީ މެނޭޖަރެވެ. ގަންނަމީހާއާއި ވިއްކާމީހާޔާ ދެމެދު އުފެދޭ ދެބަސްވުމުގެ މަރުޙަލާގައި، މުދަލުގެ ވެރިފަރާތްކަމަށް ބެލެވޭނީ މުދާވިއްކާ މެނޭޖަރެވެ. އެކަމަކު، ވިޔަފާރިވެރިޔާ ކަމުގައި (ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ މިލްކުވެރިޔާ ކަމުގައި) ޢާއްމު އުސޫލުން (ޤިރާޟުގެ ވިޔަފާރިއެއް ކަމަށްވިޔަސް) ބެލެވޭނީ، މުދަލުގެ އަސްލު (ރަޖިސްޓަރީ) ވެރިފަރާތެވެ.

އިޞްލާޙުކުރެވުނު ޤާނޫނު އަސާސީގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ބާބުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ "އަދި ވިޔަފާރިއެއްކޮށް" މިޖުމްލައިގެ ރައްދުވެރިޔަކީ ވިޔަފާރީގެ އަސްލު (ރަޖިސްޓަރީ) ވެރިފަރާތެވެ.

Read more...

"ޤާނޫނުތައް ޖިންނި މޮޔަވުން"

ދަންނައެ، މަލާއިކަތުންގެ ތަސްބީޙައިގެ އަޑުފުޅުން، އެހުމުން ވައްކަންކުރާ މާރިދު ޖިންނިތައް، ކީރިތި ރަސޫލާ ދުނިޔެއަށް ފައުޅުކުރެއްވުމާއެކު، އުޑުގެ ކައިރިޔަށް އަރައިގެން ދިއުން މަނާކުރެވުނޭ. އެއުރެން އުޑުގެ ކައިރިޔަށް ދަންޏާއި، ގިނިހިލައިންޖެހި ހަލާކުވެދެޔޭ. އެހެންވުމުން، ކަހީނުންނަށް ޚަބަރުގެނެސް ދިނުން ހުއްޓިއްޖެޔޭ.

އެހެނެއްކަމަކު، ޖިންނިތައް އެއުޅޭ ޢާލަމެއްގައި އަދިވެސް އެބައުޅެތޭ. އެއުރެން މިހާރު ބޮޑަށް ދަތުރުކުރަނީ ބިމުގައޭ. އެއިރު އެއުރެން ކަހީނުންނާއެކު، ފޮރިންއިންވެސްޓްމަންޓް ކުޅަހެން މިހާރު އިންވެސްޓްމަންޓް ކުރަނީ ސުކޫލުތަކުގައި އުޅޭ ބޮޑުވާދުވަސްވަރުގެ ދޮންރީތި ބިސް އަންހެންކުދީންނާ އެކުއޭ. ފޭލިގެ ޖަހައިގެން ތިބެނީ، ސުކޫލުގޯތީގައި ހުންނަ ވިރިއްކި ގަސްގަހުއޭ. ތަންކޮޅެއް ކުރިން އަލިފުއްޓޭ ކިޔުނު ޖަޒީރާގައިވެސް މިކަހަލަ ކުޅިއެއް ކުޅުނޭ، މިހާރު މިކުޅި ކުޅެނީ މާމަކުނުދުއޭ ކިޔާ މާދުރުގައި އޮންނަ ޖަޒީރާއެއްގައޭ. މިޖިންނިމެން އިންވެސްޓްކުޅަ ކުއްޖަކު ހޭނެތިފައި ގޮނޑުދޮށުގައި އޮއްވާވެސް ފެނިއްޖެޔޭ. މިއިންވެސްޓްމެންޓަށް ޖިންނި މޮޔަވުމޭ ބޫގަލްމާސްޓަރުން ކިޔަތޭ. މިއުރެންގެ އިންވެސްޓްމަންޓްގައި ބައިވެރިވާ ކުދީންގެ ސިކުނޑީގެ އިސްޕައިނަލް ކޯޑަށް ލޮޚުސާން ލިބޭ ކަމަށްވެޔޭ.

ފަހެ މިހައިރު، މިގޮތަށް މިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތައްވެސް ޖިންނި މޮޔަވާން ފަށަތްޕޭ. އަހުރެން ހިތަށް އަރަޔޭ، މިޖިންނިމެން، ޤާނޫނުތަކާ އެކުވެސް ފޮރިންއިންވެސްޓްމަންޓް ކުޅައީ ތާއޭ. ބަލަގަ، މޮޅު ޤާނޫނީ މާހިރުން އެކުލަވައި، ޤާނޫނުހަދަން ފަސްކުޅަނދު ހަމަވާ އެދުރުން ޖަލްސާކޮށް އެޤާނޫނާމެދު ވާހަކަދައްކައި، ވަކީންމޮޅު އިތުރު ކުޑަ ކޮމިޓީއަކަށް ފޮނުވައި، ކޮށައިމަށައި އޮމާންކޮށް، ލާފެން ކޮށްގެން ގެނައިސް، އެދުރުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށް، ވެރިމީހާ ސިއްކަމުދި ގައްސަވައި އެޔާ ތަބާވުމަށް ކޮލިފަތްތޫރަ ހިންގަވާ ޤާނޫނުތައް، އަމަލުކުރަން ފަށައިފާ ނުވަތަ އަމަލުކުރާން ވެގެން ބަލައިލާއިރު އޮންނަނީ އިސްޕައިނަލް ކޯޑުގެ ބައެއް އުނިވެ، ލޮޚުސާންވެފައޭ. އެއީ، އެޤާނޫތަކާއެކު، ޖިންނިމެން ފޮރިންއިންވެސްޓްމަންޓް ކުޅައީއޭ، މިހައިރު، ބޫގަލްމާސްޓަރުން ބުނެތޭ، ޤާނޫނުތައްވެސް ޖިންނި މޮޔަވަނީއޭ، ޤާނޫނުހަދާ ގޯތީގައިހުރި ބޮޑެތި ގަސްތައް ކަނޑައިލީމާ، ގޭތެރެއަށް ވަނީ ކަމަށޭ ވާނީ. ދުންބަހައްޓައިގެން ކިޔެވެލި ކިޔަވަން ވިއްޔޭ.

މިގޮތަށް ރިވާކުރާ ބޫގަލްމާސްޓަރުން ކިޔަތޭ، އާނފަހެ، ހައިރާނެއް ނުވާނެހޭ، ސިވިލްޤާނޫނޭ ނަމަކަށް ކިޔުނު ޤާނޫނު ހަދައި ފުރާފުރިހަމަކޮށް ޢަމަލުކުރާން ފަށައިގަތް ތަނުން ފަނޑިޔާރުގެއިން އެއެންގީ ނޫންހޭ، ތިބާމެންގެ ޤާނޫނު، ބޮޑުފޮތާ އަރާރުންވެޔޭ. އަނެއްކާ މިހައިރު މުއައްޒަފުންގެ ޤާނޫނުގެ ބޮޑުބައެއް އޮތީ ރޯގޯސްވެފައްޔޭ. ބޮޑުމުރީދު މީހާ އޭނާގެ ފިލާގައި ލިޔެފިޔޭ، މާތްކަލާކޯޔޭ އެއީ، ރާދަވާދުން ވަލުކަރުދާހުގައި ލިޔުނު އިރު ޖެހުނުކުށޭ. މާތުރަ، މިހިރި މިހިރީއަކީ، އިހުނަކު ވާކަންކަމެއް ނޫނޭ، މިއީ ހަމަ، އެޖިންނިމެންގެ ކަންތަކޭ، ޤާނޫނު ތައްވެސް ޖިންނި މޮޔަވަނީއޭ.

އަހުރެން ހިތަށް އަރަޔޭ، އަނެއްކާ މިހައިރު މިހަދާ ބޮޑު ދުސްތޫރު ނެރޭއިރު އަނެއްކާ ކޮންފަދަ ހާލެއްގައި އޮންނާނެބާއޭ. ތައްމަތު.

Read more...